Tekenen als een kind: geen kunst!

We zijn vertederd als een kind fanatiek het ene na het andere tekenvel vol krast. Meestal met dingen die nergens op lijken. Stiekem nemen we hun werk niet serieus. Het is toch nog een kind? Het doet maar wat… Nee, dat is zeker geen kunst!

In de loop van de jeugd leert het kind zelf zijn eigen werk kritisch te bekijken. Dan treedt vaak schaamte, onzekerheid en frustratie op. Het  ziet dat zijn werk niet overeenkomt met de werkelijkheid. Het negatieve stemmetje klinkt te luid om nog plezier te beleven aan het proces. Later zijn we jaloers op kinderen die enthousiast en zonder nadenken hun belevingen op papier brengen.

Kan dat niet anders?

Jazeker kan dat anders! Hieronder volgen bekende struikelblokken en hoe je die kunt omzeilen.

Ik weet nooit wat ik moet tekenen

Als je geen inspiratie hebt, neem dan gewoon wat voor je ligt of staat op tafel. Je vermijdt zo de neiging om die bos bloemen, die net zo mooi in die vaas staat, na te tekenen en te ervaren dat dat niet lukt. Als je kind net leert zwemmen, verwacht je toch ook niet dat het meedoet aan de Olympische Spelen? Die pen, de mok, de agenda….allemaal niet zo bijzonder inderdaad en daarom prima materiaal om te oefenen. Neem vooral een mooie foto van die prachtige bos bloemen. Voor later. Begin met het “kunstje” van ervaring opdoen: maak liever vaak iets kleins, niet bijzonder moois. Oefenen met wat je ogen zien via je handen op papier te krijgen. Lol krijgen in het creatief bezig zijn, hier en nu. Gebruik wat je al hebt. Printerpapier, de hoek van de krant… Maak vooral meerdere kleinere dingen bij elkaar. Dat heeft meteen al charme.

Ik kan helemaal niet tekenen/ik krijg nog geen lijn op papier

Iedereen kan tekenen! Er zijn zoveel workshops, cursussen op internet en kunstzinnige mensen die het je willen leren. Een klein kind tekent er al vrolijk op los, dus grote mensen moeten dat toch ook zo kunnen? Het proces verloopt bij ons anders dan bij een kind. Een kind begint, een volwassene wil weten waar hij aan toe is met de materialen, technieken en voorbeelden. Als volwassene stellen we tevens andere eisen: we zijn resultaatgericht en niet procesgericht. Iedere topsporter heeft trainers, ook al beheersen ze de sport al op hoog niveau. Waarom zou dat bij tekenen anders zijn? Wat we van kinderen kunnen afkijken is hun drive om iets te willen leren. Dat gaat met vallen en opstaan en vallen en weer opstaan en vallen… Een kind weet van nature dat dit proces uiteindelijk vruchten afwerpt. Het geniet van het proces, het resultaat is voor een kind immers nog onbekend! Een ding is zeker: als je niet begint, komt er nooit iets op papier! Dan zeg je later misschien “had ik maar…” Geef jezelf een uitdaging door 7 keer hetzelfde voorwerp te tekenen. Vergelijk dan pas exemplaar 1 met 7 en zie hoeveel je al hebt geleerd door herhaling!

Bij mij mislukt altijd alles/anderen zijn zoveel begaafder dan ik

Ach ja, de valkuil van vergelijking: wat jij maakt is stom en wat zij maakt is een meesterwerk! Dat eeuwige vergelijken smoort elk initiatief en plezier in het creatief bezig- zijn zelf. Vergelijken mag maar met jouw eigen kunst van vorige maand of vorig jaar of 3 jaar geleden. Iedereen begint op een ander punt op de weg, volgt zijn eigen route, maakt andere omwegen en bereikt een andere top. Alleen jijzelf kan bepalen waar je heen wilt. We leggen de lat meestal te hoog. We verwachten succes van vandaag op morgen. De realiteit is dat succesvolle kunstenaars echt wel jaren aan oefening hebben gehad. Hun drijfveer was iets te willen leren, onderzoeken.  Zij ervaren plezier  door de uitoefening van hun passie, het proces zelf. Dat maakt dat zij doorgezet hebben. Wat we op internet en social media zien is misleidend: 70% van wat goede kunstenaars maken mislukt en krijgen we domweg nooit te zien. Enjoy the work. Concentreer je op het proces, niet op de uitkomst. 

Als ik het witte vel papier zie, sla ik al dicht

Dit is een veel voorkomend probleem. Ook kunstenaars kennen dit. Zij gaan er als volgt mee om: zij starten zonder verwachtingen, maken het blad of het doek eerst vol. Ze leven zich helemaal uit met gekrabbel, verschillende materialen, kleuren kriskras door elkaar. Dan zijn ze uit hun hoofd met verwachtingen en is het witte vel niet meer wit. Vanuit wat er op het papier/doek staat komen ze tot een uitgangspunt. Dan werken zij dit verder uit. Door bijvoorbeeld alles weg te smeren wat ze niet mooi vinden en beter te laten uitkomen wat ze wel mooi vinden. Dit vullen ze dan aan, totdat het allemaal naar hun zin is. Het werk komt intuïtief tot stand, meestal weten ze van te voren slechts vaag wat ze willen. Zij laten toe dat hun intuïtie hen leidt en laten zich drijven. Dit stadium heet flow. Het “in flow” zijn is het ultieme gevoel van scheppingskracht, in het hier en nu zijn.

Een andere tip is om meer bladen printerpapier/schetsblok in een zitting vol te maken. Gebruik door elkaar wat je maar leuk vindt om te doen. Scheid ze met vellen bakpapier als je verf gebruikt. Laat drogen. Een volgende keer raak je al geïnspireerd door een bladzij met een bepaalde kleur, vlekken, krabbels enzovoort. 

Kijk je nu anders aan tegen kindertekeningen? De kunst is geen kunst te willen maken!

Weet je nog steeds niet hoe te beginnen?

De volgende blog geeft concrete manieren om je volwassene de mond te snoeren en te werken (en genieten) als een kind.

De lore